სცენური დიზაინის მე-5 საერთაშორისო ბიენალეში, რომელიც თბილისში გაიმართება ვალერიან გუნიას სახელობის თეატრალურ ხელოვანთა ახალგაზრდული კავშირის მხარდაჭერით, სცენოგრაფიის გალერეის უკრაინელი ოსტატები - ლუდმილა ნაჰორნა და კატერინა ტიშჩენკო მიიღებენ მონაწილეობას ინსტალაციით "ჩუგაისტერი".

"ჩუგაისტერი უკრაინული მითოლოგიის საოცარი არსებაა, ტყის კაცი, მხიარული, მატყლში გახვეული კაცი, რომელსაც უყვარს სალამურზე დაკვრა და ცეკვა, მაგრამ შეუძლია ცეკვისას, ისე დაღალოს ადამიანი, რომ სიკვდილამდე მიიყვანოს.

ასევე ჩუგაისტერი არის შენიღბული სამხედრო სამოსის სახელწოდება, რომელსაც დღეს აქტიურად იყენებენ უკრაინელი სამხედრო დამცველები ოკუპანტების წინააღმდეგ ბრძოლაში. შესანიღბავი ჩუგაისტერის, ისევე როგორც შენიღბვის ბადეების ქსოვა, არის პროცესი, რომელიც დღეს ბევრი უკრაინელი ქალებისა და მამაკაცებისთვის ნაცნობია. ზოგჯერ ამისთვის ადამიანებს მოჰქონდათ საკუთარი ნივთები, ტანსაცმელი, რომელიც გუშინ გარდერობის ნაწილი იყო. „ჩემი ჩუგაისტერი იმისგან იყო ნაქსოვი, რაც ხალხმა მოიტანა კიევის ოლქის სოფელში, სადაც მე ვიყავი რუსეთის ფედერაციის უკრაინაში ფართომასშტაბიანი შემოჭრის პირველ თვეებში. ხალხს კი ყველაფერი მოჰქონდა: ძველი თეთრეული, ტანსაცმელი, რაც შეეძლოთ. თითქოს ყველას შემოწირულობა, ჩვენი საერთო მომავლის დასაცავად. ხელთ არ მქონდა ქსოვილის საღებავები და 40-50-იანი წლების ფანჯრის ძველი ფარდები, ხახვის ფურცლებით მომიწია შეღებვა. სწორედ ამიტომ გამოადგა ეკო საღებავების გამოყენების ტექნიკის უნარები“, - იზიარებს ინსტალაციის ავტორი ლუდმილა ნაჰორნა. იმის განცდა, თუ როგორ ხდება თქვენი საკუთარი სამყაროს, ყოველდღიური ცხოვრების, თქვენი ხალხის ისტორიისა და კულტურის გადაფასება, იშლება ათას ნაწილად, იწმინდება და გარდაიქმნება რაღაც ახალში, რაც გაძლევს თავდაჯერებულობას, შეუძლია დაეხმაროს და დაცვას შენი საყვარელი ადამიანები და ისინი, ვინც იარაღით ხელში დღეს იბრძვის თავისუფლებისთვის და საკუთარი იდენტობის უფლებისთვის - ეს არის ის, რაც არ არის მხოლოდ ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

„თავსაფრები - თითქოს მაგიური თილისმები, რომლებისგანაც უხილავობის აბჯარი იქსოვება, დაცვის აბჯარი, რომელიც მეომარს მითიური არსების ძალას ანიჭებს! - ლუდმილა ნაჰორნა.

დღეს უკრაინული თეატრი, სცენოგრაფია და კოსტიუმები გადატვირთვის ანალოგიურ პროცესებს გადის. ხელოვნება წყვეტს ცხოვრებისგან განცალკევებას, თეატრი უკრაინაში სულ უფრო მეტად იძენს თავისუფლებას ხანგრძლივი რუსული კულტურული და იდეოლოგიური ოკუპაციისგან. დღეს უკრაინელი მხატვარი დგას ეროვნული იდენტობის დასაცავად, ისევე როგორც სამხედრო კაცი დგას თავისი ხალხისა და მიწის დასაცავად. ეს ინსტალაცია არის სამყაროებისა და მდგომარეობების საზღვრებს შუა ადგილი, სადაც უკრაინელ სცენოგრაფებს დღეს უწევთ ცხოვრება და მოღვაწეობა.

პროექტის ავტორებმა, ლუდმილა ნაჰორნამ და კატერინა ტიშჩენკომ შექმნეს ინსტალაცია საკუთარი განცდების და ომის პირობებში ცხოვრების საფუძველზე, რომელსაც ამჟამად რუსეთის ფედერაცია აწარმოებს უკრაინის წინააღმდეგ.

„სივრცეში ჯვარცმული ჩუგაისტერი არა მხოლოდ მსხვერპლშეწირვის, არამედ ურყევობის, გაუტეხლობის სიმბოლოა“ - ლუდმილა ნაჰორნა. სცენოგრაფიის გალერეის მასალებზე დაყრდნობით

Галерея Сценографії 

Nina Gunia